Azure SQL Database və VS Code inteqrasiyası

15 İyul 2026 tarixində MSSQL extension v1.44.0 GA oldu və yeni Query Results Grid preview ilə Shortcuts Configuration preview təqdim edildi; 16 İyul 2026 tarixli Azure Updates qeydi isə “Azure SQL updates for mid-July 2026” preview elanını göstərdi. Bu bölmədə həmin window-un Azure SQL engineer üçün əməliyyat mənası izah edilir.

Mid-July 2026 pəncərəsində Azure SQL tərəfdə mühəndislər üçün ən praktiki yenilik VS Code MSSQL extension-in 1.44.0 release-i oldu. Bu versiya yeni Query Results Grid experience (preview) gətirdi; column-ları show/hide/freeze etmək, state management-i yaxşılaşdırmaq və mesaj panelində copy zamanı timestamp əlavə etmək kimi imkanlar verdi. Eyni buraxılışda Shortcuts Configuration (preview) də əlavə olundu ki, Quick Queries, Query Editor və Results Grid üçün shortcut-ları idarə etmək mümkün olsun. Azure Updates səhifəsində eyni dövrdə “Azure SQL updates for mid-July 2026” preview qeydi görünsə də, əməliyyat baxımından Azure SQL komandaları üçün dərhal hiss olunan dəyişiklik əsasən bu client/tooling layerində oldu. Bu son cümlə, Azure Updates qeydi ilə VS Code release timing-inin üst-üstə düşməsinə əsaslanan mühəndislik çıxarışıdır.

Bu yeniliyin texniki dəyəri sadəcə UI rahatlığı deyil. Azure SQL əməliyyatlarında nəticə qridinin sabit olması, böyük result set-lərdə sütunların dondurulması, saved Quick Queries və real-time Query Profiler görünürlüğü troubleshooting time-to-resolution-u azaldır. Üstəlik Microsoft-un Query Profiler sənədi göstərir ki, VS Code artıq Azure SQL Database üçün real-time Extended Events əsaslı profiling dəstəyi verir və blocking, deadlock, lock contention kimi problemlərin diaqnostikasında faydalıdır. Beləliklə, iyul yeniliyi VS Code-u sırf query editor-dan daha ciddi operational cockpit-ə yaxınlaşdırdı.

Arxitektura və Dəyişikliyin Mahiyyəti.
Arxitektura burada iki qatlıdır: control-plane connectivity və developer-tooling plane. Control-plane qatında Azure SQL logical server firewall, TLS minimum versiyası, authentication mode və lazım gəldikdə Entra semantics dayanır. Tooling qatında isə VS Code MSSQL extension, connection profile, Quick Queries, Results Grid və Query Profiler dayanır. Bu iki qatın birindəki uyğunsuzluq o biri qatda “feature broken” kimi görünə bilər. Məsələn Quick Query execute olunmur deyə problem görünür, amma həqiqətdə aktiv connection yoxdur, firewall rule çatmır və ya TLS handshake uğursuz olur. Microsoft-un Azure SQL connect sənədi hətta connection profile yaradarkən focus dəyişərsə profile yaratma prosesinin yenidən başladılmasını ayrıca qeyd edir; bu, UI səviyyəsində belə connection workflow-un həssas olduğunu göstərir.

TLS tərəfdə mühüm kontekst də var. Azure SQL connectivity settings sənədi göstərir ki, Azure SQL Database üçün hazırda ən aşağı dəstəklənən minimum TLS versiyası 1.2-dir və TLS 1.0/1.1 artıq mövcud deyil. Əgər köhnə workstation, köhnə driver və ya əməliyyat sistemi ilə VS Code üzərindən qoşulursunuzsa, Quick Queries və ya editor feature-larını günahlandırmazdan əvvəl transport handshake qatını yoxlamaq lazımdır. Microsoft-un SQL connectivity üzrə troubleshooting məqaləsi OS error 10054 tipli “existing connection was forcibly closed” hadisələrinin tez-tez failed TLS negotiation-a bağlandığını izah edir.

Adım-adım Tətbiq və Konfiqurasiya.
İlk addım VS Code mühitinin düzgün hazırlanmasıdır. Microsoft-un Azure SQL + VS Code sənədi mssql extension quraşdırılmasını, macOS üçün OpenSSL asılılığını və connection profile quruluşunu göstərir. Azure SQL firewall tərəfdə isə server-level rule yaratmaq çox vaxt ən sürətli ilkin remediation-dır. Əgər komandada bir neçə mühəndis eyni logical server-ə qoşulursa, IP allow-list dəyişiklikləri source controlled operational runbook ilə edilməlidir.

# Create a server-level firewall rule for the engineer's IP
az sql server firewall-rule create \
  -g rg-data \
  -s sql-prod-eastus \
  -n engineer-workstation \
  --start-ip-address 203.0.113.10 \
  --end-ip-address 203.0.113.10

VS Code tərəfdə iyul yeniliklərini aktiv istifadə etmək üçün ən vacib settings bunlardır. mssql.preview.betaResultsGrid yeni qrid təcrübəsini aktivləşdirir, mssql.messages.copyIncludeTimestamps isə error və diagnostic export-da auditability-ni yaxşılaşdırır. Quick Queries isə UI içində Shortcuts Configuration üzərindən idarə olunur.

{
  "mssql.preview.betaResultsGrid": true,
  "mssql.messages.copyIncludeTimestamps": true
}

Əgər siz Azure SQL logical server üzərində minimal TLS-i sərtləşdirmək istəyirsinizsə, CLI xətti də mövcuddur. Azure CLI sənədlərində az sql server update üçün –minimal-tls-version parametri göstərilir. Praktiki olaraq bunu rollout etməzdən əvvəl client/driver compatibility test etmək lazımdır.

az sql server update \
  -g rg-data \
  -n sql-prod-eastus \
  --minimal-tls-version 1.2

Profiling üçün VS Code Query Profiler Azure SQL Database ilə işləyir və uyğun template-lə real-time spans/event-lər çıxara bilir. Blocking və plan-level darboğazların lokal reproduksiya zamanı bu alət çox faydalıdır.

Mümkün Problemlər və Troubleshooting Ssenariləri.
Birinci tip problem Quick Queries və ya Results Grid-in “işləmir” kimi görünməsidir. Burada ilkin yoxlama extension versiyasıdır: 1.44.0 və sonrası yeni grid təcrübəsini gətirir. İkinci yoxlama mssql.preview.betaResultsGrid setting-inin həqiqətən aktiv olmasıdır. Üçüncü yoxlama aktiv connection-un mövcudluğudur; Microsoft-un docs-u birbaşa deyir ki, connection profile yaradılarkən fokus dəyişsə, prosesi yenidən başlamaq lazım gəlir. Çox vaxt problem UI bug deyil, yarımçıq connection state-dir.

İkinci tip problem əlaqə xətalarıdır. Əgər error mesajında firewall/IP qadağası görünürsə, logical server firewall rule-ları yoxlanmalıdır. Əgər forcibly closed by the remote host və ya oxşar TLS səviyyəli kəsilmə görünürsə, bunu minimum TLS, köhnə ODBC/SqlClient driver, köhnə OS crypto stack və ya enterprise middlebox inspection xətti üzrə araşdırmaq lazımdır. Azure SQL connectivity documents retry logic-i və connectivity test-lərini best practice kimi tövsiyə edir.

Üçüncü tip problem performance diagnosis boşluğudur. Böyük query-lərdə Results Grid donursa, mümkün səbəb yalnız grid dəyişikliyi deyil; query özü blocking, deadlock, lock contention və ya uzun-running operations səbəbilə problem yarada bilər. Bu nöqtədə Query Profiler-i açıb Azure SQL target üçün uyğun template seçmək və real-time events izləmək daha düzgün metoddur. Microsoft bu aləti məhz real-time query activity, slow operations və bottleneck tapmaq üçün sənədləşdirir.

Ən Yaxşı Təcrübələr.
Workstation standard bazası qurun: aktual VS Code, aktual MSSQL extension, TLS 1.2 compatible driver stack, scripted firewall onboarding. Preview Results Grid-i əvvəlcə non-prod mühəndis cihazlarında standartlaşdırın. Quick Queries-i operational snippets kitabxanasına çevirin; məsələn active sessions, top waits, recent errors, DTU/vCore health kimi sorğuları shortcut-larla sabitləyin. Və client tool problemlərini həmişə Azure SQL connectivity, firewall və TLS qatından ayrıca ayıraraq araşdırın.